De laatste week vóór de arrestatie 5 studies
De laatste dag tot de kruisiging 12 studies
- 6De voorgeleiding bij Pontius Pilatus
- 7Het tragische einde van Judas Iskariot
- 8Voorgeleiding bij ‘koning’ Antipas
- 9De vrijlating van een gevangene
- 10De verschillende mishandelingen en de geseling
De tegenstrijdigheden 1 studie
De laatste week vóór de arrestatie
-
PER283
Aankondiging van de verwoesting van Jeruzalem
In Lucas 19.41-44 nadert Jezus Jeruzalem, weent over de stad en kondigt nauwkeurig haar toekomstige verwoesting door de Romeinen in het jaar 70 n.Chr. aan. Alleen Lucas vermeldt deze gebeurtenis in deze vorm. Jezus betreurt dat Jeruzalem zijn goddelijke bezoeking niet heeft herkend. Deze passage laat zowel het medelijden van de Messias zien als de ernst van de verwerping van de goddelijke openbaring, en valt in de laatste week voor zijn arrestatie.
Johannes 6.64 (De Heilige Schrift 1917) :Maar er zijn sommigen van ulieden, die niet geloven. Want Jezus wist van den beginne, wie zij waren, die niet geloofden, en wie hij was, die Hem verraden zou.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER288
De vijgenboom is verdord
De dag nadat de vijgenboom vervloekt was, ontdekken de discipelen dat de boom volledig verdord is. Jezus grijpt de gelegenheid aan om te onderwijzen over de kracht van het geloof en het belang van vergeving. Daarbij verbeeldt de vijgenboom in de Schrift Israël, en zijn verdorring wijst vooruit op het oordeel dat veertig jaar later met de verwoesting van de tempel over het volk zou komen. Geloof en vergeving blijven de onwrikbare waarden die Jezus naar voren brengt.
Joël 1.7 (De Heilige Schrift 1917) :Het heeft mijn wijnstok gesteld tot een verwoesting, en mijn vijgeboom tot schuim; het heeft hem ganselijk ontbloot en nedergeworpen, zijn ranken zijn wit geworden.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER293
De vragen van de vreemdelingen aan de Messias Jezus
Een episode die alleen bij Johannes voorkomt (Johannes 12.20-50), gesitueerd op de dinsdag van de lijdensweek in het voorhof van de heidenen. Enkele Grieken vragen Jezus te zien, wat de aankondiging van het uur van zijn verheerlijking teweegbrengt. Met het beeld van de graankorrel openbaart Jezus dat zijn dood de bron is van universeel leven. Het kruis wordt voorgesteld als een glorierijke verhoging die alle mensen tot hem trekt en het heil voor alle volken opent.
Johannes 12.44-50 (De Heilige Schrift 1917) :En Jezus riep, en zeide: Die in Mij gelooft, gelooft in Mij niet, maar in Dengene, Die Mij gezonden heeft.En die Mij ziet, die ziet Dengene, Die Mij gezonden heeft.Ik ben een Licht, in de wereld gekomen, opdat een iegelijk, die in Mij gelooft, in de duisternis niet blijve.En indien iemand Mijn woorden gehoord, en niet geloofd zal hebben, Ik oordeel hem niet; want Ik ben niet gekomen, opdat Ik de wereld oordele, maar opdat Ik de wereld zalig make.Die Mij verwerpt, en Mijn woorden niet ontvangt, heeft, die hem oordeelt; het woord, dat Ik gesproken heb, dat zal hem oordelen ten laatsten dage.Want Ik heb uit Mijzelven niet gesproken; maar de Vader, Die Mij gezonden heeft, Die heeft Mij een gebod gegeven, wat Ik zeggen zal, en wat Ik spreken zal.En Ik weet, dat Zijn gebod het eeuwige leven is. Hetgeen Ik dan spreek, dat spreek Ik alzo, gelijk Mij de Vader gezegd heeft.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER296
De vragen van de wetgeleerden
In de laatste week vóór zijn lijden wordt Jezus door wetgeleerden ondervraagd over het grootste gebod. Hij vat de hele Wet samen in twee beginselen: God liefhebben en zijn naaste liefhebben. Een oprechte schriftgeleerde erkent de juistheid van dit antwoord, en Jezus zegt hem dat hij niet ver van het Koninkrijk is. Het artikel nuanceert het beeld van het farizeïsme en nodigt uit tot een geloof dat in liefde wordt geleefd in plaats van in wettisch denken.
Markus 12.28-34 (De Heilige Schrift 1917) :En een der Schriftgeleerden horende, dat zij te zamen in woorden waren, en wetende, dat Hij hun wel geantwoord had, kwam tot Hem, en vraagde Hem: Welk is het eerste gebod van alle?En Jezus antwoordde hem: Het eerste van al de geboden is: Hoor, Israel! de Heere, onze God, is een enig Heere.En gij zult den Heere, uw God, liefhebben uit geheel uw hart, en uit geheel uw ziel, en uit geheel uw verstand, en uit geheel uw kracht. Dit is het eerste gebod.En het tweede aan dit gelijk, is dit: Gij zult uw naaste liefhebben als uzelven. Er is geen ander gebod, groter dan deze.En de schriftgeleerde zeide tot Hem: Meester, Gij hebt wel in der waarheid gezegd, dat er een enig God is, en er is geen ander dan Hij;En Hem lief te hebben uit geheel het hart, en uit geheel het verstand, en uit geheel de ziel, en uit geheel de kracht; en den naaste lief te hebben als zichzelven, is meer dan al de brandofferen en de slachtofferen.En Jezus ziende, dat hij verstandelijk geantwoord had, zeide tot hem: Gij zijt niet verre van het Koninkrijk Gods. En niemand durfde Hem meer vragen.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER300
Het ongeloof van de Joden
Perikoop 300 behandelt het ongeloof van de Joden tegenover de tekenen die Jezus verrichtte, een gebeurtenis die alleen door Johannes wordt verteld (Joh 12,37-50) en die zich afspeelt in de tempel van Jeruzalem op woensdag 30 maart 33 n.Chr. Daartegenover illustreert de gift van de arme weduwe echt geloof. Jezus keert de menselijke maatstaven om: ware vrijgevigheid wordt niet afgemeten aan de hoeveelheid die wordt gegeven, maar aan de gesteldheid van het hart, dat aan God alles aanbiedt wat men is.
Johannes 12.37-50 (De Heilige Schrift 1917) :En hoewel Hij zovele tekenen voor hen gedaan had, nochtans geloofden zij in Hem niet;Opdat het woord van Jesaja, den profeet, vervuld werd, dat hij gesproken heeft: Heere, wie heeft onze prediking geloofd, en wien is de arm des Heeren geopenbaard?Daarom konden zij niet geloven, dewijl Jesaja wederom gezegd heeft:Hij heeft hun ogen verblind, en hun hart verhard; opdat zij met de ogen niet zien, en met het hart niet verstaan, en zij bekeerd worden, en Ik hen geneze.Dit zeide Jesaja, toen hij Zijn heerlijkheid zag, en van Hem sprak.Nochtans geloofden ook zelfs velen uit de oversten in Hem; maar om der Farizeen wil beleden zij het niet; opdat zij uit de synagoge niet zouden geworpen worden.Want zij hadden de eer der mensen lief, meer dan de eer van God.En Jezus riep, en zeide: Die in Mij gelooft, gelooft in Mij niet, maar in Dengene, Die Mij gezonden heeft.En die Mij ziet, die ziet Dengene, Die Mij gezonden heeft.Ik ben een Licht, in de wereld gekomen, opdat een iegelijk, die in Mij gelooft, in de duisternis niet blijve.En indien iemand Mijn woorden gehoord, en niet geloofd zal hebben, Ik oordeel hem niet; want Ik ben niet gekomen, opdat Ik de wereld oordele, maar opdat Ik de wereld zalig make.Die Mij verwerpt, en Mijn woorden niet ontvangt, heeft, die hem oordeelt; het woord, dat Ik gesproken heb, dat zal hem oordelen ten laatsten dage.Want Ik heb uit Mijzelven niet gesproken; maar de Vader, Die Mij gezonden heeft, Die heeft Mij een gebod gegeven, wat Ik zeggen zal, en wat Ik spreken zal.En Ik weet, dat Zijn gebod het eeuwige leven is. Hetgeen Ik dan spreek, dat spreek Ik alzo, gelijk Mij de Vader gezegd heeft.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org
De laatste dag tot de kruisiging
-
PER341
De voorgeleiding bij Pontius Pilatus
De perikoop PER341 reconstrueert de voorgeleiding van Jezus bij Pontius Pilatus op vrijdagochtend, rond 6.45 uur, na zijn veroordeling in de nacht door het Sanhedrin. Door Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes naast elkaar te leggen, analyseert het artikel de nauwkeurige chronologie, de rol van Kajafas, de weigering van de religieuze leiders om het Praetorium binnen te gaan en het gesprek tussen Jezus en Pilatus, die als enige bevoegd was een doodvonnis uit te spreken.
Markus 15.1 (De Heilige Schrift 1917) :En terstond, des morgens vroeg, hielden de overpriesters te zamen raad, met de ouderlingen en Schriftgeleerden, en den gehelen raad, en Jezus gebonden hebbende, brachten zij Hem heen, en gaven Hem aan Pilatus over.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER342
Het tragische einde van Judas Iskariot
Alleen Matteüs vertelt over het tragische einde van Judas Iskariot. Na de veroordeling van Jezus werpt Judas, overmand door wroeging, de dertig zilverstukken in het heiligdom van de tempel en maakt een einde aan zijn leven. De priesters kopen met dit geld het pottenbakkersveld, dat Hakeldama wordt genoemd. Deze episode laat zien hoe onomkeerbaar verraad is en hoe wanhopig een mens is die geen vergeving kan aanvaarden.
Mattheüs 26.59-68 (De Heilige Schrift 1917) :En de overpriesters, en de ouderlingen, en de gehele grote raad zochten valse getuigenis tegen Jezus, opdat zij Hem doden mochten; en vonden niet.En hoewel er vele valse getuigen gekomen waren, zo vonden zij toch niet. (26:61) Maar ten laatste kwamen twee valse getuigen,en zeiden: Deze heeft gezegd: Ik kan den tempel Gods afbreken, en in drie dagen denzelven opbouwen.En de hogepriester, opstaande, zeide tot Hem: Antwoordt Gij niets? Wat getuigen dezen tegen U?Doch Jezus zweeg stil. En de hogepriester, antwoordende, zeide tot Hem: Ik bezweer U bij den levenden God, dat Gij ons zegt, of Gij zijt de Christus, de Zoon van God?Jezus zeide tot hem: Gij hebt het gezegd. Doch Ik zeg ulieden: Van nu aan zult gij zien den Zoon des mensen, zittende ter rechter hand der kracht Gods, en komende op de wolken des hemels.Toen verscheurde de hogepriester zijn klederen, zeggende: Hij heeft God gelasterd, wat hebben wij nog getuigen van node? Ziet, nu hebt gij Zijn gods lastering gehoord.Wat dunkt ulieden? En zij, antwoordende, zeiden: Hij is des doods schuldig.Toen spogen zij in Zijn aangezicht, en sloegen Hem met vuisten. (26:68) En anderen gaven Hem kinnebakslagen,zeggende: Profeteer ons, Christus, wie is het, die U geslagen heeft?De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER343
Voorgeleiding bij ‘koning’ Antipas
Jezus wordt door Pilatus naar Herodes Antipas gestuurd, de tetrarch van Galilea, die in Jerusalem verblijft. Herodes, gefascineerd door het spectaculaire, hoopt op een wonder, maar stuit op het volledige zwijgen van Jezus. Gekrenkt bespot hij hem, hult hem in een schitterend gewaad en stuurt hem terug naar Pilatus. Ironisch genoeg verzoent deze episode Pilatus en Herodes. Alleen Lucas vermeldt deze voorgeleiding (Lucas 23.6-12), die rond 7.30 uur op de vrijdagochtend van het lijden plaatsvond.
Johannes 18.28-38 (De Heilige Schrift 1917) :Zij dan leidden Jezus van Kajafas in het rechthuis. En het was 's morgens vroeg; en zij gingen niet in het rechthuis, opdat zij niet verontreinigd zouden worden, maar opdat zij het pascha eten mochten.Pilatus dan ging tot hen uit, en zeide: Wat beschuldiging brengt gij tegen dezen Mens?Zij antwoordden en zeiden tot hem: Indien Deze geen kwaaddoener ware, zo zouden wij Hem u niet overgeleverd hebben.Pilatus dan zeide tot hen: Neemt gij Hem, en oordeelt Hem naar uw wet. De Joden dan zeiden tot hem: Het is ons niet geoorloofd iemand te doden.Opdat het woord van Jezus vervuld wierd, dat Hij gezegd had, betekenende, hoedanigen dood Hij sterven zoude.Pilatus dan ging wederom in het rechthuis, en riep Jezus, en zeide tot Hem: Zijt Gij de Koning der Joden?Jezus antwoordde hem: Zegt gij dit van uzelven, of hebben het u anderen van Mij gezegd?Pilatus antwoordde: Ben ik een Jood? Uw volk en de overpriesters hebben U aan mij overgeleverd; wat hebt Gij gedaan?Jezus antwoordde: Mijn Koninkrijk is niet van deze wereld. Indien Mijn Koninkrijk van deze wereld ware, zo zouden Mijn dienaren gestreden hebben, opdat Ik den Joden niet ware overgeleverd; maar nu is Mijn Koninkrijk niet van hier.Pilatus dan zeide tot Hem: Zijt Gij dan een Koning? Jezus antwoordde: Gij zegt, dat Ik een Koning ben. Hiertoe ben Ik geboren en hiertoe ben Ik in de wereld gekomen, opdat Ik der waarheid getuigenis geven zou. Een iegelijk, die uit de waarheid is, hoort Mijn stem.Pilatus zeide tot Hem: Wat is waarheid? En als hij dat gezegd had, ging hij wederom uit tot de Joden, en zeide tot hen: Ik vind geen schuld in Hem.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER345
De vrijlating van een gevangene
Tijdens het proces van Jezus voor Pontius Pilatus probeert de Romeinse landvoogd gebruik te maken van de paasgewoonte om een gevangene vrij te laten, om Jezus niet te hoeven veroordelen. Hij legt de menigte de keuze voor tussen Jezus en Barabbas, een beruchte misdadiger, in de overtuiging dat het volk de juiste keuze zal maken. Het optreden van zijn vrouw versterkt zijn aarzeling. Dit tafereel, dat door alle vier de evangeliën wordt getuigd, toont de manipulatie door de religieuze autoriteiten en wijst theologisch vooruit op de verlossende plaatsvervanging.
Johannes 18.39-40 (De Heilige Schrift 1917) :Doch gij hebt een gewoonte, dat ik u op het pascha een loslate. Wilt gij dan, dat ik u den Koning der Joden loslate?Zij dan riepen allen wederom, zeggende: Niet Dezen, maar Bar-abbas! En Bar-abbas was een moordenaar.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER347
De verschillende mishandelingen en de geseling
PER347 analyseert de geseling en de mishandelingen die Jezus werden aangedaan in het praetorium van Pontius Pilatus, op de vrijdagochtend van het lijden. Deze genormaliseerde Romeinse praktijk ging aan de kruisiging vooraf en gaat gepaard met de spot van de soldaten (doornenkroon, purperen mantel). Het artikel vergelijkt de verslagen van Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes in een synoptische benadering en benadrukt het Romeinse institutionele geweld en de waardigheid die Jezus ondanks de smaad behield.
Markus 15.17-19 (De Heilige Schrift 1917) :En deden Hem een purperen mantel aan, en een doornenkroon gevlochten hebbende, zetten Hem die op;En begonnen Hem te groeten, zeggende: Wees gegroet, Gij Koning der Joden!En sloegen Zijn hoofd met een rietstok, en bespogen Hem, en vallende op de knieen, aanbaden Hem.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER348
De pogingen van Pilatus om Jezus te redden
De perikoop PER348 analyseert de herhaalde pogingen van Pontius Pilatus om Jezus te redden tijdens het proces voor het praetorium in Jeruzalem, op een vrijdagochtend. Gebaseerd op Johannes 19.4-15 beschrijft de studie de politieke en religieuze druk die Pilatus ertoe brengt Jezus te veroordelen, ondanks zijn overtuiging dat Hij onschuldig is. Deze passage onthult de spanning tussen recht, politieke macht en religieus gezag tijdens het lijden van Christus.
Markus 14.11-15 (De Heilige Schrift 1917) :En zij, dat horende, waren verblijd, en beloofden hem geld te geven; en hij zocht, hoe hij Hem bekwamelijk overleveren zou.En op den eersten dag der ongehevelde broden, wanneer zij het pascha slachtten, zeiden Zijn discipelen tot Hem: Waar wilt Gij, dat wij heengaan, en bereiden, dat Gij het pascha eet?En Hij zond twee van Zijn discipelen uit, en zeide tot hen: Gaat henen in de stad, en u zal een mens ontmoeten, dragende een kruik water, volgt dien;En zo waar hij ingaat, zegt tot den heer des huizes: De Meester zegt: Waar is de eetzaal, daar Ik het pascha met Mijn discipelen eten zal?En hij zal u wijzen een grote opperzaal, toegerust en gereed; bereidt het ons aldaar.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER349
De titulus van Pilatus
De titulus van Pilatus is het bordje dat op het kruis van Jezus was aangebracht met de vermelding 'Jezus van Nazaret, de koning van de Joden', opgesteld in het Hebreeuws, Latijn en Grieks. Pilatus legt deze formulering op ondanks het protest van de overpriesters en laat zo een symbolisch gezag gelden nadat hij had toegegeven bij de veroordeling. Deze daad onthult een tragische ironie: het opschrift verkondigt openlijk het koningschap van Jezus op het moment van zijn dood zelf.
Mattheüs 27.32 (De Heilige Schrift 1917) :En uitgaande, vonden zij een man van Cyrene, met name Simon; dezen dwongen zij, dat hij Zijn kruis droeg.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER350
De weg naar de berg Golgota, hulp van Simon van Cyrene
PER350 analyseert de weg van Jezus naar de berg Golgota, vanaf het pretorium van Pilatus. Verzwakt door de geseling kan Jezus zijn kruis niet meer alleen dragen. Simon van Cyrene wordt door de soldaten gedwongen. Lucas vermeldt huilende vrouwen in de menigte, Matteüs vertelt dat Jezus een verdovend drankje weigert. Marcus noemt Simon de vader van Alexander en Rufus, personen die bekend waren in de eerste christelijke gemeenten. Een synopsis van Matteüs, Marcus en Lucas werpt licht op deze episode die direct aan de kruisiging voorafgaat, gedateerd op vrijdagochtend omstreeks 9 uur.
Mattheüs 27.22 (De Heilige Schrift 1917) :Pilatus zeide tot hen: Wat zal ik dan doen met Jezus, Die genaamd wordt Christus? Zij zeiden allen tot hem: Laat Hem gekruisigd worden.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER352
De kruisiging
Perikoop PER352 analyseert de kruisiging van Jezus op de berg Golgota aan de hand van de vier evangeliën. Ze plaatst de gebeurtenis rond 9 uur op een vrijdagochtend en onderzoekt de vervulling van de profetieën (Jesaja 53,12; Psalm 22,19), de technische details van de kruisiging, het koninklijke opschrift en de spot van de getuigen. Een nauwkeurige synoptische lezing die geschiedenis, chronologie en theologie met elkaar verbindt.
Johannes 19.19 (De Heilige Schrift 1917) :En Pilatus schreef ook een opschrift, en zette dat op het kruis; en er was geschreven: JEZUS, DE NAZARENER, DE KONING DER JODEN.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER353
De verdeling van de kleren en de spot
De perikoop PER353 analyseert de verdeling van de kleren van Jezus en de spot tijdens zijn kruisiging op Golgota. De vier evangeliën komen overeen over deze episode: de soldaten dobbelen om het naadloze onderkleed en vervullen daarmee Psalm 22.19. Lucas vermeldt het gebed van Jezus om vergeving voor zijn beulen, Marcus zijn kreet van verlatenheid en Matteüs de spot van de voorbijgangers en de religieuze leiders. Dit synoptische artikel brengt de theologische rijkdom van elk evangelieverhaal naar voren.
Markus 15.34 (De Heilige Schrift 1917) :En ter negender ure, riep Jezus met een grote stem, zeggende: ELOI, ELOI, LAMMA SABACHTANI, hetwelk is, overgezet zijnde: Mijn God, Mijn God! Waarom hebt Gij Mij verlaten?De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER354
Het gesprek met de twee misdadigers naast hem
Perikoop 354 analyseert het unieke gesprek dat Lucas weergeeft tussen Jezus en de twee misdadigers die naast hem gekruisigd werden (Lc 23,39-43). De een bespot Jezus; de ander erkent zijn schuld, bevestigt de onschuld van Jezus en vraagt om in zijn koninkrijk te worden opgenomen. Jezus belooft hem het paradijs „vandaag”. Deze passage onthult een centrale theologische paradox: Jezus redt vanaf het kruis en toont een geestelijk gezag juist daar waar alles hem lijkt tegen te spreken.
Lukas 23.39 (De Heilige Schrift 1917) :En een der kwaaddoeners, die gehangen waren, lasterde Hem, zeggende: Indien Gij de Christus zijt, verlos Uzelven en ons.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org -
PER360
De leerlingen die bij de kruisiging aanwezig waren
PER360 onderzoekt de leerlingen die bij de kruisiging van Jezus op Golgota aanwezig waren, door de vier evangeliën naast elkaar te leggen. Het waren voornamelijk vrouwen — Maria, de moeder van Jezus, Maria Magdalena, Salome, Maria van Klopas — en de apostel Johannes, de enige genoemde man. Hun moed vormt een contrast met de vlucht van de mannelijke leerlingen. Jezus vertrouwt zijn moeder toe aan Johannes, een gebaar van diepe menselijkheid. Een bovennatuurlijke duisternis bedekt het toneel van twaalf uur 's middags tot 15 uur, op vrijdag 1 april van het jaar 33.
Mattheüs 27.55-56 (De Heilige Schrift 1917) :En aldaar waren vele vrouwen, van verre aanschouwende, die Jezus gevolgd waren van Galilea, om Hem te dienen.Onder dewelke was Maria Magdalena, en Maria, de moeder van Jakobus en Joses, en de moeder der zonen van Zebedeus.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org
De tegenstrijdigheden
-
CTD043
In welke taal sprak Jezus?
Het artikel CTD043 beantwoordt de zogenaamde tegenspraak tussen Matteüs ('Eli, Eli...') en Marcus ('Eloï, Eloï...') over de kreet van Jezus aan het kruis. De taalkundige analyse toont dat Jezus Aramees sprak (zoals blijkt uit 'sabachthani' in beide teksten) en dat het verschil tussen 'Eli' (Hebreeuwse vorm) en 'Eloï' (Aramese vorm) eenvoudig de aanpassing van elke evangelist aan zijn lezerspubliek weerspiegelt. Er is geen enkele tegenspraak.
Mattheüs 5.17-18 (De Heilige Schrift 1917) :Meent niet, dat Ik gekomen ben, om de wet of de profeten te ontbinden; Ik ben niet gekomen, om die te ontbinden, maar te vervullen.Want voorwaar zeg Ik u: Totdat de hemel en de aarde voorbijgaan, zal er niet een jota noch een tittel van de wet voorbijgaan, totdat het alles zal zijn geschied.De Heilige Schrift 1917, publiek domein — tekst: eBible.org