De provincie Samaria
1- Geografie
Samaria was een streek in het midden van Palestina, tussen Galilea in het noorden en Judea in het zuiden. Het gebied kwam ongeveer overeen met het voormalige koninkrijk Israël (de tien noordelijke stammen). De streek was heuvelachtig en vruchtbaar en werd doorkruist door belangrijke handelswegen die Jeruzalem met Galilea verbonden. De historische hoofdstad, die ook Samaria heette, was door Herodes de Grote herbouwd onder de naam Sebaste.
2- Geschiedenis
Na de val van het noordelijke koninkrijk in 722 v.Chr. voerden de Assyriërs een deel van de Israëlitische bevolking weg en vestigden heidense kolonisten in het gebied (2 Koningen 17.24-41). Deze bevolkingsgroepen vermengden zich met de overgebleven Israëlieten, waaruit een gemengd volk ontstond dat een syncretistische eredienst beoefende, waarin de aanbidding van de werd vermengd met heidense elementen.
3- De rivaliteit met de Joden
De bouwden hun eigen tempel op de berg Gerizim, als concurrent van die in Jeruzalem (Johannes 4.20). Als Schrift aanvaardden zij alleen de (de vijf boeken van Mozes). Deze rivaliteit veroorzaakte diepe vijandschap tussen Joden en , zozeer dat vrome Joden het vermeden door Samaria te reizen en elk contact met de als onrein beschouwden (Johannes 4.9). Iemand een “Samaritaan” noemen was een zware belediging (Johannes 8.48).
4- Jezus en Samaria
Jezus had met deze vooroordelen gebroken:
- Hij trok door Samaria en sprak met de vrouw van Sichar (Johannes 4.4-42)
- Hij maakte van een Samaritaan de held van een beroemde (Lukas 10.30-37)
- Hij genas tien melaatsen, onder wie een dankbare Samaritaan (Lukas 17.11-19)
- Hij kondigde aan dat het Evangelie naar Samaria zou worden gebracht (Handelingen 1.8)
5- Samaria in Handelingen
De bediening van Filippus in Samaria (Handelingen 8.5-8) vervult dus het profetische woord van Jezus. Het is een belangrijke stap: het Evangelie overschrijdt voor het eerst de etnische en religieuze grens die Joden en scheidde. De apostelen Petrus en Johannes zouden dit werk komen bevestigen (Handelingen 8.14-17), waarmee de toelating van de tot de gemeente werd gelegitimeerd.