De uitdrukkelijke vermelding van de in Handelingen 5.17 (en al in Handelingen 4.1-2) is niet toevallig en onthult interne spanningen binnen de .
Een werkelijk meningsverschil binnen de Sanhedrin
Lucas zelf bevestigt dit later in zijn verslag.
Handelingen 23.6-9 toont deze verdeeldheid uitdrukkelijk, wanneer Paulus, verschijnend voor de , verklaart: „Het is vanwege de hoop op de opstanding van de doden dat ik terechtsta.” De tekst vermeldt dan:
„Er ontstond een geschil tussen de en de , en de vergadering raakte verdeeld. Want de zeggen dat er geen opstanding is, noch engel, noch geest, terwijl de beide belijden.”
Waarom zijn de Sadduceeën de aanvoerders van het eerste verzet?
- De opstanding is hun gevoelige punt: De apostelen verkondigden juist wat de ontkenden: de opstanding. Voor de was deze leer op zichzelf niet problematisch.
- De controle over de tempel: De apostelen onderwezen binnen het tempelcomplex, het gebied van de . Dat was een rechtstreekse aantasting van hun gezag.
- De hogepriester was een Sadduceeër: Kajafas en zijn familie (genoemd in Handelingen 4.6) behoorden tot deze partij. Het initiatief tot de arrestatie kwam dus vanzelfsprekend van hen.
- Politieke belangen: De , die met samenwerkten, vreesden elke volksbeweging die een Romeins ingrijpen kon uitlokken.
Het optreden van Gamaliël (Handelingen 5.34-39)
Het vervolg van het verhaal bevestigt dit meningsverschil: , een gerespecteerd Farizeeër, neemt het voor de apostelen op en pleit voor gematigdheid. Zijn optreden slaagt erin de moordzucht van de te temperen.
Dit toont dat de , hoewel zij de christelijke boodschap niet goedkeurden, niet dezelfde diepgewortelde vijandigheid koesterden als de tegenover de verkondiging van de opstanding.
De nauwkeurigheid van Lucas
Lucas, als zorgvuldig geschiedschrijver, onderscheidt deze twee groepen dus omdat zij niet dezelfde motieven en niet dezelfde felheid van verzet hadden. Deze nuance weerspiegelt de historische werkelijkheid van een die niet monolithisch was, maar doorkruist werd door uiteenlopende theologische en politieke stromingen.