Hoe is het zwijgen van de tegenover de woorden van Petrus te verklaren?
Het uitblijven van een antwoord van de leden van de op de verklaringen van Petrus (Handelingen 4.19-20) blijkt een van de meest veelzeggende aspecten van deze confrontatie en vraagt om enkele opmerkingen.
-
Petrus beroept zich op een principe dat zijn rechters zelf deelden
Wanneer hij verklaart:
'Is het recht voor God om u meer te gehoorzamen dan God? Oordeelt zelf' (Handelingen 4.19),
Petrus formuleert geen revolutionaire gedachte. Hij steunt op een fundamenteel beginsel van het jodendom: gehoorzaamheid aan God gaat boven elk menselijk gezag (Exodus 1.17; Daniël 3.16-18; Daniël 6.9). De leden van de konden deze uitspraak dus niet openlijk betwisten zonder zichzelf tegen te spreken.
-
Petrus zet hen klem
Zijn vraag is bijzonder slim. Hij zegt niet rechtstreeks:
'U verzet zich tegen God.'
Hij vraagt hun:
'Oordeelt zelf' (Handelingen 4.19).
Zo dwingt hij hen stilzwijgend te erkennen dat gehoorzaamheid aan God boven die aan mensen gaat. Als ze dit principe zouden veroordelen, veroordeelden ze zichzelf.
Deze manier van antwoorden doet sterk denken aan Jezus, die zijn tegenstanders vaak in situaties bracht waarin ze niet konden antwoorden zonder zichzelf in diskrediet te brengen (Mattheüs 21.23-27).
-
De evidentie van het wonder ontwapent hen
Anders dan bij andere gelegenheden hebben de leden van de zojuist erkend:
'Dat er door hen een openbaar teken is geschied, is bekend bij alle inwoners van Jeruzalem, en wij kunnen het niet ontkennen' (Handelingen 4.16).
Ze staan dus al in de verdediging. De aanwezigheid van de voormalige kreupele, ouder dan veertig jaar (Handelingen 4.22), vormt een levend getuigenis dat elke aanval moeilijker maakt.
-
Ze vrezen de menigte
Lukas benadrukt:
'Zij lieten hen gaan, daar zij geen manier vonden om hen te straffen, vanwege het volk' (Handelingen 4.21).
Het volk verheerlijkt God om het wonder (Handelingen 4.21). Een al te harde reactie zou onrust kunnen veroorzaken.
-
De situatie is niet meer die van de blindgeborene
In Johannes 9.34 antwoorden de de genezen blinde:
'Je bent geheel in zonden geboren, en jij onderwijst ons!'
Maar er zijn meerdere verschillen:
- de blinde is alleen;
- hij heeft niet het geestelijk gezag van Petrus;
- Jezus is niet meer lichamelijk aanwezig;
- het wonder van de kreupele man is in heel Jeruzalem bekend;
- Petrus en Johannes zijn geen angstige leerlingen meer, maar mannen vervuld van de Heilige Geest (Handelingen 4.8).
-
Ze hebben geen stevig theologisch argument
In werkelijkheid hebben de leden van de het debat al verloren. Ze kunnen niet:
- het wonder ontkennen;
- de door Petrus aangehaalde Schriften weerleggen;
- de gehoorzaamheid aan God veroordelen;
- de apostelen laten executeren zonder politiek risico.
Ze vallen dus terug op dreigementen:
'Zij geboden hun volstrekt niet meer te spreken of te leren in de naam van Jezus' (Handelingen 4.18).
Dat is vaak het teken dat een gezag niet meer weet te overtuigen.
Conclusie
Het zwijgen van de leden van de bij de woorden van Petrus is waarschijnlijk te verklaren uit hun diepe verlegenheid. Ze zitten gevangen in een tegenspraak: ze erkennen het bestaan van het wonder, delen zelf het principe van gehoorzaamheid aan God en vrezen de reactie van het volk. Het , ingegeven door de Heilige Geest (Handelingen 4.8), doet sterk denken aan de argumentatiemethoden van Jezus. Net als zijn Meester vóór hem beperkt Petrus zich niet tot zelfverdediging; hij plaatst zijn rechters in een situatie waarin ze niet kunnen antwoorden zonder zichzelf te veroordelen. Daarom geven ze bij gebrek aan argumenten de discussie op en beperken ze zich tot het bedreigen van de twee apostelen.