Het blijkt dat Daniël zijn werk over een lange periode heeft geschreven. Het is aannemelijk dat hij zijn verschillende getuigenissen na elkaar heeft vastgelegd, wat zou verklaren dat zijn boek een bundeling van die verschillende geschriften is.
Deze stelling is heel realistisch en komt overeen met wat de meeste deskundigen beschouwen als het normale verloop van het schrijven van het boek Daniël.
Schreef Daniël zijn boek over een lange periode?
Ja, dat is zeer waarschijnlijk.
Het boek Daniël beslaat ongeveer 70 jaar geschiedenis, van 605 v.Chr. tot de eerste jaren van Cyrus (rond 536 v.Chr.). Het zou dus verbazingwekkend zijn als Daniël zijn hele boek in één keer had geschreven.
De interne aanwijzingen in de tekst laten zien dat hij schreef naarmate de gebeurtenissen zich voordeden, en dat deze geschriften daarna tot één boek samengevoegd werden.
Waarom is dit idee samenhangend?
-
Het boek bevat persoonlijke verslagen uit heel verschillende momenten
Elk hoofdstuk begint met een tijdsaanduiding:
- Daniël 1.1: begin van de ballingschap
- Daniël 2.1: 2e jaar van Nebukadnezar
- Daniël 7.1: 1e jaar van Belsazar
- Daniël 10.1: 3e jaar van Cyrus
Deze aanwijzingen laten zien dat Daniël schrijft op verschillende momenten van zijn leven, niet in één zitting.
-
De visioenen zijn gedateerd en lijken achteraf te zijn vastgelegd
Elk visioen wordt ingeleid als een beleefde gebeurtenis:
- ‘Ik had een visioen…’
- ‘Een woord werd aan Daniël geopenbaard…’
- ‘Ik zag in een visioen…’
Deze taal doet vermoeden dat Daniël zijn profetische ervaringen noteert op het moment dat ze zich voordoen, als een geestelijk dagboek.
-
De stijl verandert tussen de verslagen en de visioenen
De hoofdstukken 1–6 zijn verhalend. De hoofdstukken 7–12 zijn apocalyptisch.
Dit verschil in stijl wijst op:
- verschillende schrijfmomenten,
- verschillende doelen,
- waarschijnlijk verschillende dragers.
-
De uiteindelijke bundeling past bij de Joodse praktijk
In de oudheid:
- schreven de profeten of hun leerlingen verslagen op,
- bewaarden ze visioenen,
- en voegden ze die documenten daarna samen tot één boek.
Zo was het bij Jesaja, Jeremia, Ezechiël… Daniël is geen uitzondering.
Conclusie
Ja, het is heel aannemelijk — en zelfs zeer waarschijnlijk — dat:
- Daniël over een lange periode schreef,
- zijn verslagen en visioenen in de loop van de tijd werden opgeschreven,
- en daarna tot één boek werden samengevoegd, tegen het einde van zijn leven of kort daarna.
Dit inzicht versterkt de gedachte dat het boek Daniël een levensgetuigenis is, een verzameling beleefde verslagen en ontvangen visioenen, zorgvuldig geordend om een samenhangende theologische boodschap over te brengen.