Maarten Luther heeft een diepe en blijvende invloed gehad op de wereld, zowel op religieus als op cultureel, sociaal en taalkundig gebied. Hier volgt een overzicht van zijn bijdrage:
Religieuze hervorming
: Luther is de vader van de , een beweging die heeft geleid tot het ontstaan van talrijke christelijke kerkgenootschappen die los staan van de rooms-katholieke Kerk, zoals het lutheranisme, het calvinisme en het anglicanisme.
Sola Scriptura: Hij introduceerde het beginsel van „Sola Scriptura”, waarmee hij stelde dat de Bijbel alleen het hoogste gezag is in zaken van geloof en praktijk, en daarmee de macht van de katholieke Kerk ter discussie stelde.
Sola Fide: Luther benadrukte ook de rechtvaardiging door het geloof alleen („Sola Fide”), in tegenstelling tot de katholieke leer van de verdienstelijke werken voor het heil.
Theologische vernieuwing
Theologie van het kruis: Hij ontwikkelde de theologie van het kruis, die het lijden en sterven van Christus benadrukt als de enige weg tot verlossing, in tegenstelling tot de theologie van de heerlijkheid.
Kritiek op de aflaten: Zijn kritiek op de aflaten en op de verdorven praktijken van de Kerk zette aan tot een interne hervorming van de katholieke Kerk, bekend als de Contrareformatie.
Taalkundige en culturele bijdrage
Bijbelvertaling: De door Luther maakte de Schrift niet alleen toegankelijk voor het volk, maar verenigde en standaardiseerde ook de Duitse taal.
Kerkliederen: Luther schreef talrijke liederen, verrijkte daarmee de christelijke muziektraditie en beïnvloedde eeuwenlang de geestelijke muziek.
Sociale en politieke invloed
Onderwijs: Hij pleitte krachtig voor onderwijs voor iedereen, ook voor meisjes, en moedigde de oprichting van scholen en universiteiten aan.
Gelijkheid: Luther pleitte voor de gelijkheid van de gelovigen voor God, stelde de kerkelijke hiërarchie ter discussie en maakte de weg vrij voor democratischer ideeën in het kerkelijk bestuur.
Blijvende erfenis
Wereldwijde invloed: Luthers ideeën hebben het religieuze en filosofische denken over de hele wereld beïnvloed en bereikten niet alleen christenen, maar ook onderzoekers, filosofen en theologen.
Geestelijke erfenis: Zijn erfenis leeft voort in de miljoenen protestanten over de hele wereld die de beginselen volgen van de Reformatie die hij in gang zette.
Kortom, Maarten Luther heeft een onuitwisbare indruk achtergelaten op het christendom en op de wereldcultuur, doordat hij de verhoudingen tussen de Kerk, het geloof en de gelovigen opnieuw heeft bepaald. Zijn werk heeft niet alleen de religie veranderd, maar ook de Europese taal, cultuur en samenleving diepgaand beïnvloed.